O myleniu głosek i wątpliwościach rodziców

• „Moje dziecko mówi inaczej niż rówieśnicy”.
• „Często je rozumiemy tylko my”.
• „Myli głoski i zniechęca się do mówienia”.

To pytania, które bardzo często pojawiają się w gabinecie logopedycznym. I są one całkowicie zrozumiałe. Rozwój mowy dziecka to proces. Nie przebiega on jednakowo u wszystkich dzieci. Dlatego tak ważne jest spokojne, ale uważne spojrzenie. Ten artykuł powstał z myślą o rodzicach, którzy chcą zrozumieć swoje dziecko. Bez straszenia. Bez ocen. Z rzetelną wiedzą.

Mylenie głosek – etap czy sygnał?

W pierwszych latach życia dziecka mylenie głosek jest naturalne. Dziecko uczy się dźwięków, rytmu i melodii języka. Eksperymentuje z mową. Dlatego uproszczenia i zamiany głosek są normą rozwojową. Problem pojawia się wtedy, gdy trudności utrzymują się zbyt długo. Niepokój rodziców budzi najczęściej fakt, że dziecko jest nierozumiane. Zwłaszcza przez osoby spoza najbliższego otoczenia. W takiej sytuacji warto się zatrzymać. I przyjrzeć się mowie dziecka całościowo.

Dlaczego dziecko mówi inaczej?

Przyczyn może być wiele. Rzadko występuje tylko jedna.
Najczęściej obserwujemy:

• niedojrzałość narządów artykulacyjnych,
• trudności w koordynacji oddechu i mowy,
• nieprawidłowe napięcie mięśniowe,
• zaburzone funkcje oralne,
• problemy ze słuchem fonemowym.

Czasem dziecko wie, co chce powiedzieć. Jednak jego ciało nie nadąża za intencją. Dlatego wspieranie rozwoju mowy u dzieci nie powinno ograniczać się wyłącznie do głosek.

Wspieranie rozwoju mowy u dzieci – spojrzenie całościowe

Mowa nie funkcjonuje w oderwaniu od ciała. Jest wynikiem współpracy wielu systemów.
Znaczenie mają:

• postawa,
• oddech,
• stabilizacja tułowia,
• napięcie mięśni twarzy i szyi,
• koordynacja ruchowa.

Jeśli ciało nie daje stabilnej bazy, mowa bywa niespójna. Dlatego wspieranie rozwoju mowy u dzieci wymaga holistycznego podejścia. W nowoczesnej logopedii coraz częściej łączy się mowę z ruchem, zabawą, relacją.

Kiedy wątpliwości rodzica są ważnym sygnałem?

Rodzic zna swoje dziecko najlepiej. I często intuicyjnie czuje, że coś jest nie tak.
Zwróć uwagę, jeśli dziecko:

• często bywa nierozumiane,
• unika mówienia,
• mówi bardzo cicho lub niewyraźnie,
• szybko się męczy podczas wypowiedzi,
• oddycha przez usta,
• ma otwartą buzię w spoczynku,
• frustruje się podczas komunikacji.

To nie są powody do paniki. To informacje, które pomagają zaplanować wspieranie rozwoju mowy u dzieci.

Czy „wyrośnie z tego”?

To jedno z najczęstszych pytań rodziców. Czasem odpowiedź brzmi: tak. Czasem jednak warto działać wcześniej.
Długie czekanie może prowadzić do:

• utrwalania nieprawidłowych wzorców,
• spadku pewności siebie dziecka,
• trudności emocjonalnych,
• problemów szkolnych.

Wczesna konsultacja logopedyczna nie oznacza terapii na lata. Często oznacza uspokojenie i konkretne wskazówki. A to także element wspierania rozwoju mowy u dzieci.

Jak wspierać dziecko na co dzień?

Codzienne wsparcie nie wymaga skomplikowanych ćwiczeń. Najważniejsza jest relacja.
Pomaga:

• spokojna rozmowa,
• uważne słuchanie,
• czas na odpowiedź,
• zabawy ruchowe,
• wspólne czytanie.

Unikaj ciągłego poprawiania. Nie wyręczaj w mówieniu. Daj dziecku przestrzeń. Takie działania realnie wspierają wspieranie rozwoju mowy u dzieci.

Rola logopedy w procesie wsparcia

Świadomy logopeda patrzy na dziecko szeroko. Nie tylko na wymowę.
Analizuje:

• oddech,
• napięcie mięśniowe,
• sposób poruszania się,
• reakcje emocjonalne,
• relację z rodzicem.

Terapia nie musi być presją. Może być zabawą i poczuciem bezpieczeństwa. To właśnie wtedy wspieranie rozwoju mowy u dzieci przynosi najlepsze efekty.

Podsumowanie dla rodzica

Jeśli zastanawiasz się, dlaczego Twoje dziecko mówi inaczej, jesteś uważnym rodzicem. To ogromna wartość. Nie każde mylenie głosek oznacza problem. Ale każda wątpliwość zasługuje na uwagę.

• Spokojne wsparcie.
• Rzetelna wiedza.
• Odpowiednie działania.

Tak wygląda mądre wspieranie rozwoju mowy u dzieci.

Monika Radziwon